{"id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad/Temat 4","paper_id":"informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy","number":"Temat 4","points":null,"ptype":"open","subject":"egzamin-maturalny","category":"informator-maturalny","year":2023,"month":null,"level":null,"text":"Temat 4. (0-35)\nTrzeźwy racjonalista - niepoprawny marzyciel. Jak wybór postawy życiowej wpływa na\nlosy człowieka i jego relacje z innymi ludźmi?\nW pracy odwołaj się do:\n\nLalki Bolesława Prusa\n\ninnego utworu literackiego (może to być również wiersz)\n\nwybranych kontekstów.\nWymagania ogólne i szczegółowe\nWykaz wymagań ogólnych i szczegółowych, sprawdzanych w wypracowaniu, znajduje się na\ns. 22.-23. Informatora.\nZasady oceniania\nOpis zasad oceniania zadań otwartych rozszerzonej odpowiedzi (wypracowań) znajduje się\nna s. 29.-42. Informatora.\nPrzykładowe ocenione rozwiązania\nPrzykład 1.\nBłędy\nrzeczowe,\nbłędy\nw kompozycji\nBłędy językowe\n(w tym\nstylistyczne),\nortograficzne\ni interpunkcyjne\n01\n02\n03\n04\n05\n06\n07\n08\n09\n10\n11\n12\n13\n14\n15\n16\n17\n18\nLiteratura od wieków wyznaczała pewne wzorce, z których ludzie\nmogli czerpać i według nich postępować. Szczególnie twórczość\nśredniowiecznych artystów, piszących swoje anonimy √ad maiorem Dei\ngloriam√, stała się wyznacznikiem życiowych wzorców parenetycznych.\nWybór owej odpowiedniej życiowej postawy jest wyzwaniem dla\nkażdego człowieka, gdyż znacząco wpływa on na dalsze jego losy,\na także relacje z innymi ludźmi. To, jaką drogę wybrać, stanowi\nodwieczny problem ludzkości, ponieważ każdy zdaje sobie sprawę\nz możliwych konsekwencji swoich decyzji. Literatura, ze swą niezwykłą\nmocą symulacji pewnych wyborów czy sposobów bycia, może stanowić\npomoc w ocenie i późniejszym wyborze konkretnych postaw. To właśnie\nna kartach powieści możemy spotkać różnych bohaterów - od\ntrzeźwych racjonalistów po niepoprawnych marzycieli. To daje\nczytelnikowi możliwość identyfikacji z postacią i wraz z nią zmierzenia\nsię z konsekwencjami poszczególnych decyzji.\nBolesław Prus w swej powieści pt. „Lalka” przedstawia Stanisława\nWokulskiego, człowieka niejednoznacznego, w którym stopiły się dwie\npostawy - romantyka wierzącego w idealną miłość i racjonalnego\njęz.\n√ int.\n√ int.\njęz.\njęz.\njęz.\n248 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\n19\n20\n21\n22\n23\n24\n25\n26\n27\n28\n29\n30\n31\n32\n33\n34\n35\n36\n37\n38\n39\n40\n41\n42\n43\n44\n45\n46\n47\n48\n49\n50\n51\n52\n53\npozytywisty, pragnącego zmieniać świat. Główny bohater poświęca\ncałą swoją energię na zdobycie ukochanej Izabeli. Jako niepoprawny\nmarzyciel i romantyk, popada w swego rodzaju obsesję. W typowo\nromantyczny sposób, podobnie jak Gustaw z IV części Dziadów,\nidealizuje postać ukochanej, tworzy wyobrażenie kobiety-anioła,\npragnie zrobić wszystko, by ta wreszcie go doceniła i pokochała.\nWokulski przeżywa swego rodzaju Weltschmerz, czuje się osamotniony\ni nierozumiany. Ten stan wzmaga obojętność Izabeli i wewnętrzne\nrozdarcie bohatera. Wokulski szuka jednak przyczyny takiego\nsamopoczucia i oskarża literaturę, szczególnie poezję Mickiewicza,\no zbudowanie fałszywego obrazu miłości i świata. To zapewne dlatego\npróbuje popełnić samobójstwo - rzuca się pod pociąg, gdyż, tak jak\nprawdziwy romantyczny kochanek, nie jest w stanie znieść odrzucenia\ni porażki. Z opresji ratuje go jednak dróżnik Wysocki, dając szansę na\nnowe życie, ale szansy tej Wokulski nie potrafi wykorzystać. Nie\npomogą żadne racjonalne tłumaczenia przyjaciela Rzeckiego, wszystko\nupadnie, sklep - wcześniej tak dobrze prosperujący, zostanie przejęty\nprzez Żyda, a wszelkie pozytywistyczne próby wprowadzania pracy\norganicznej na grunt warszawski,x spoczną na niczym. Marzenia\nWokulskiego o szczęśliwej miłości doprowadziły bohatera do klęski,\na co więcej zniszczyły jego relacje z ludźmi.\nZ równie trudnymi konsekwencjami wyboru musiał zmierzyć się\nMąż, czyli Hrabia Henryk z „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta\nKrasińskiego.\nJego\nmarzenie\no\nbyciu\nwspaniałym\npoetą,\ndoświadczającym wzniosłości√ stało się początkiem rodzinnego\ndramatu. Bohater podążył za marą, za wyobrażeniem, aby szukać\nprawdziwego natchnienia. Ten wybór skutkował obłędem żony\ni kalectwem\nsyna.\nDar\npoezji\nstał\nsię\ndla\nniego\nzarówno\nbłogosławieństwem, jak i przekleństwem. Mąż, jako niepoprawny\nmarzyciel, chciał odmienić swoje życie, chciał dotknąć absolutu i poczuć\nsię kimś wielkim. Nie zdawał sobie jednak sprawy, że to poezja wybiera\nczłowieka, a nie odwrotnie. Przekonanie o swojej wyjątkowości\ndoprowadziło do tragedii, przede wszystkim rodzinnej. Finalnie zmusiło\ngo też do zmierzenia się z krwawą rewolucją, obroną zamku Świętej\nTrójcy, jak i całego feudalnego porządku.\n(jęz.)\njęz.\nxint. jęz.\n√ int.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 249\n54\n55\n56\n57\n58\n59\n60\n61\n62\n63\n64\n65\n66\n67\n68\n69\n70\n71\n72\n73\n74\n75\n76\n77\n78\n79\n80\n81\n82\n83\n84\n85\n86\n87\n88\n89\nZ pułapką fałszywej idei i zagrożeniem zachodniego racjonalizmu\nmusiał zmierzyć się bohater „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego -\nRodion Raskolnikow. Jego ateizm i zaufanie wobec racjonalizmu\nprzyczyniły się do stworzenia teorii o ludziach zwykłych i niezwykłych.\nPowyższa teoria popchnęła bohatera do popełnienia zbrodni, a tym\nsamym do przeprowadzenia testu, do której z tych grup należy.\nRaskolnikow, chcąc sprawdzić siebie w roli Napoleona, postanawia\nzabić Lichwiarkę. Bohater wierzy w słuszność tego czynu, twierdzi, że\nto jednostkowe poświęcenie uratuje wiele istnień. Wydaje się, że\nRaskolnikow broni siebie jako jednostki, w jego postawie odbija się\nfilozofia Maxa Stirnera - zwolennika skrajnego indywidualizmu, a także\npoglądy Kanta, oddzielającego moralność od etyki. Raskolnikow nie\nwidzi moralnego zła w swoim czynie. Skrupulatnie sporządzony plan,x\nkomplikuje się w momencie, kiedy Raskolnikow jest zmuszony do\nkolejnego zabójstwa - siostry Alony. Po tej niespodziewanej zbrodni\nbohater popada w obłęd, dręczą go sny, ciało odmawia posłuszeństwa,\npojawia się gorączka i majaki. Wydaje mu się, że wszyscy już wiedzą,\nże to on jest mordercą. Powoli zanikają wszelkie relacje z rodziną czy\nprzyjaciółmi. Jego psychologiczny portret obrazuje wewnętrzną klęskę.\nCzyn, jakiego dokonał Rodion, zmienił jego los na zawsze. Bohater,\ndzięki Soni, przyznaje się jednak do winy, rozumie, że musi przyjąć\ncierpienie, aby się przez nie odkupić. Podczas pobytu na Syberii\nzmartwychwstaje wewnętrznie i widzi nadzieję w przetrwaniu kolejnych\nlat katorgi. Zaczyna rozumieć też, jak wielką miłością darzy Sonię\nuosabiającą wiarę.\nDostojewski ukazuje czytelnikom pułapkę skrajnego racjonalizmu\ni błąd w bezmyślnym podążaniu za ideą, z której może człowieka\nuratować tylko wiara w Boga.\nKażdy człowiek, stojąc przed wyborem swojej postawy√ ma pewne,\nuzasadnione obawy. Bohaterowie literaccy ukazują jednak, że żadne\nskrajności nie przynoszą pozytywnych efektów. Bycie jedynie\nmarzycielem może skończyć się niesamowitym zawodem miłosnym, jak\nw przypadku Wokulskiego√ czy też zmuszeniem do podjęcia\nnieodwracalnych kroków, jak w przypadku Męża z „Nie-Boskiej\nkomedii”. Natomiast skrajny racjonalizm, fałszywa idea również mogą\nstać się powodem klęski, czego dowodem jest Raskolnikow. Każda\njęz.\njęz.\nxint.\njęz.\n√ int.\n√ int.\n250 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\n90\n91\n92\ndecyzja, jaką człowiek musi podjąć, wiąże się z konsekwencjami,\ndlatego tak ważne jest, by wybory kolejnych postaw analizować\ni bilansować.\n/782 wyrazy/\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości\nspełnia formalne warunki:\n\nnie zawiera błędu kardynalnego\n\nznajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Lalki Bolesława Prusa, Nie-\nBoskiej komedii Zygmunta Krasińskiego oraz Zbrodni i kary Fiodora\nDostojewskiego)\n\nw całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu\n\njest wypowiedzią argumentacyjną.\n2. Kompetencje literackie i kulturowe: 16 pkt\n\nutwory przywołane w wypowiedzi zostały w niej wykorzystane w pełni\nfunkcjonalnie; poddana analizie postawa Stanisława Wokulskiego pozwoliła na\nukazanie dwoistości natury bohatera i marzycielskie tendencje, które doprowadziły\ndo życiowej przegranej bohatera, także rzeczowa argumentacja dotycząca\npostawy bohatera Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego stanowi dobre\nuzasadnienie podjętej w wypracowaniu problematyki\n\nfunkcjonalnie wykorzystano konteksty interpretacyjne (historycznoliteracki -\nodwołania do romantyzmu, filozoficzny - pogłębia interpretację postawy\nRaskolnikowa)\n\nbogata argumentacja\n\nwypowiedź świadczy o erudycji zdającego.\n3. Kompozycja wypowiedzi\n3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w pracy zorganizowane\nproblemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej, jak i w zakresie\nstruktury akapitów.\n3b. Spójność wypowiedzi: 2 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny; 4\nzaburzenia spójności wynikają z braku powiązania treści w akapicie i między akapitami.\n3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.\n4. Język wypowiedzi\n4a. Poprawność językowa: 4 pkt - szeroki zakres środków językowych\n(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację tematu;\n9 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.\n4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - praca bez błędów ortograficznych.\n4c. Poprawność interpunkcyjna: 1 pkt - praca zawiera 7 błędów interpunkcyjnych.\nŁącznie 29 punktów\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 251\nPrzykład 2.\nBłędy\nrzeczowe,\nbłędy\nw kompozycji\nBłędy językowe\n(w tym\nstylistyczne),\nortograficzne\ni interpunkcyjne\nrzecz.\n01\n02\n03\n04\n05\n06\n07\n08\n09\n10\n11\n12\n13\n14\n15\n16\n17\n18\n19\n20\n21\n22\n23\n24\n25\n26\n27\n28\n29\n30\n31\n32\nWybór postawy życiowej ma decydujący wpływ na dalsze losy\nczłowieka. W zależności od podjętej decyzji lub nieświadomego\npodążania za głosem rozumu lub serca, kształtują się stosunki\nmiędzyludzkie, postrzeganie świata i plany na przyszłość. Trzeźwy\nracjonalista podąża za głosem rozsądku, nie podejmuje pochopnych\ndecyzji i stara się wszystko zaplanować, natomiast niepoprawny\nmarzyciel kieruje się sercem i pragnieniami, dzięki czemu stara się\nosiągnąć dokładnie to√ o czym marzy.\nPostawa życiowa w dużym stopniu wpływa na losy człowieka\ni jego relacje z innymi ludźmi.\nW „Lalce” Bolesława Prusa, główny bohater, Wokulski√ był\nzarówno trzeźwym racjonalistą i niepoprawnym marzycielem. Żeniąc\nsię z Minclową√ postąpił zgodnie z rozsądkiem, dorobił się także\nmajątku w Bułgarii i rozwinął swoją działalność. Stał się mężczyzną\nna wysokim stanowisku, ale kiedy poznał Izabelę, pojął, że jego\nnajwiększym pragnieniem jest związek z panną Łęcką. Kobieta jednak\nodrzucała jego miłość, bo nie był arystokratą. Izabela nie traktowała\ngo jak równego sobie, mimo,x że to Wokulski miał majątek.\nMężczyzna√ próbując spełnić marzenia,x o związku z Izabelą, zmienił\nsposób swojego działania. Próbując osiągnąć swój cel, nie zważał na\nkonsekwencje. Dzięki umowie ze Szlangbaumem,x podniósł cenę\nkamienicy i pozwolił√ by Łęcki więcej zarobił. Działał√ jak najlepiej\npotrafił, dlatego moment, gdy usłyszał rozmowę Izabeli ze Starskim\nw pociągu, w której kobieta zakładała, że nawet gdyby została żoną\nWokulskiego, zdradziłaby go, był przełomowy. Mężczyzna postanowił\nzrezygnować z walki o miłość, nie potrafił poradzić sobie\nz odrzuceniem i poniżeniem√ jakiego doświadczył. Nie wiemy\ndokładnie, jak potoczyły się jego dalsze losy, ale niespełnione\nmarzenie zdefiniowało bieg jego życia.\nNiepoprawnym marzycielem był także Werter z powieści J.W.\nGoethego. Miłość do Lotty kreowała jego zachowanie i wpływała na\npodejmowane decyzje. Werter√ po przyjeździe do Waldheim, odnalazł\n√ int.\n√ int.\njęz.\n√ int.\njęz.\njęz. xint.\n√ int. x int.\njęz.\njęz. x int.\n√ int. √ int.\n√ int.\njęz.\n√ int.\n252 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\nsp.\nrzecz.\n33\n34\n35\n36\n37\n38\n39\n40\n41\n42\n43\n44\n45\n46\n47\n48\n49\n50\n51\n52\n53\n54\n55\n56\n57\n58\n59\n60\n61\n62\n63\n64\n65\n66\n67\n68\nspokój i prawdziwą miłość. Zakochał się w Lotcie, podziwiał ją i kochał\nw sposób platoniczny. Poznał także Alberta, jej narzeczonego\ni przyszłego\nmęża,\npolubił\ngo,\nmimo,x\nże\njego\nobecność\nuniemożliwiała codzienne spotkania z Lottą. Wyjechał, chcąc zmienić\notoczenie, jednak to nie odmieniło jego uczuć. Dowiedziawszy się\no ślubie ukochanej, wrócił do miasteczka i popełnił samobójstwo.\nZostał pochowany w stroju, w którym pierwszy raz zobaczył kobietę\nswoich marzeń. Werter był z pewnością niepoprawnym marzycielem,\njego sposób działania był często spotykany w czasach romantyzmu,\nkiedy tworzył Goethe. Zachowanie, podejmowane decyzje i walka\no marzenia sprawiły, że główny bohater nie mógł poradzić sobie\nz otaczającą go samotnością i poczuciem braku sensu. Dla Wertera\nmiłość stanowiła najwyższy cel, marzenie, którego brak spełnienia\neliminował możliwość istnienia.\nTrzeźwego racjonalistę opisuje natomiast Adam Mickiewicz\nw „Romantyczności”. Ballada opowiada o Karusi, niepoprawnej\nmarzycielce, która widzi swojego zmarłego ukochanego. Według\nstarca, który patrzy przez szkiełko, oczami rozumu, jest to tylko\nszaleństwo dziewczyny i niedorzeczność. Uważa, że to√ czego nie\nmożna\nsprawdzić√\nnie\nistnieje.\nPostawa\nmężczyzny\njest\ncharakterystyczna dla epoki oświecenia, gdy rozum był najwyższą\nwartością. Podobną konwencję przedstawiali pozytywiści, którzy\nposługiwali się mimetyzmem, czyli naśladowali rzeczywistość\ni pochwalali utylitaryzm, użyteczność. Twierdzili, że racjonalizm\npozwoli odbudować się społeczeństwu, dlatego uważali pracę za\nnajwyższe dobro. ‿W „Ludziach Bezdomnych” Stefana Żeromskiego\ngłówny bohater,x pracuje i szerzy idee pozytywistów, zatracając przy\ntym wartości takie, jak miłość i rodzina. Praca i marzenie pomocy\nubogim staje się wartością nadrzędną. Dowodzi to temu, że bycie\nniepoprawnym marzycielem zazwyczaj niszczy otaczających nas\nludzi i nas samych. Natomiast bycie trzeźwym racjonalistą za wszelką\ncenę, jak na przykład Felicjan z „Moralności pani Dulskiej” Gabrieli\nZapolskiej, który praktycznie nie wypowiada swojego zdania w żadnej\nsytuacji, tylko wykonuje polecenia i dostosowuje się do sytuacji,\nsprawia, że żyje tylko kolejnymi zadaniami i nie może spełniać swoich\npragnień.\nx int.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\n√ int.\n√ int.\njęz.\nort.\nx int. jęz.\njęz.\njęz.\njęz.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 253\n69\n70\n71\n72\n73\n74\n75\n76\n77\n78\nMoim zdaniem należy zachować rozsądek w podejmowanych\ndecyzjach, nie kierować się tylko marzeniami ani rozsądkiem. Warto\nspełniać swoje marzenia, bo to pozwala zmienić nasz los i relacje\nz innymi ludźmi. Spełnianie swoich pragnień umożliwia zdobywanie\ndoświadczenia, zmienia pogląd na świat i kreuje nową rzeczywistość,\nnatomiast podążanie za racjonalnymi decyzjami wpływa korzystnie na\nstateczność i spokój w życiu człowieka. W podejmowaniu decyzji\no wyborze postawy życiowej należy pamiętać, że warto być zarówno\ntrzeźwym racjonalistą i niepoprawnym marzycielem, wybrać √aurea\nmediocritas√ √ to znaczy złoty środek.\n/655 wyrazów/\njęz. jęz.\n(jęz.) √ int.\n√ int. √ int.\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości\nspełnia formalne warunki:\n\nnie zawiera błędu kardynalnego\n\nznajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Lalki Bolesława Prusa)\n\nw całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu\n\njest wypowiedzią argumentacyjną.\n2. Kompetencje literackie i kulturowe: 12 pkt\n\nutwory przywołane w wypowiedzi zostały w niej wykorzystane w pełni\nfunkcjonalnie, analiza postawy Stanisława Wokulskiego pozwoliła na ukazanie\nzarówno racjonalnych przesłanek postępowania bohatera, jak i jego skłonności do\nmarzycielstwa, sposób poprowadzenia wywodu pozwolił na wnioskowanie w pełni\npowiązane z problematyką wypowiedzi; analiza postawy Judyma stała się\npodstawą do logicznych i rzeczowych wniosków, uzasadniających rozważana\nproblematykę\n\nczęściowo funkcjonalnie wykorzystano konteksty interpretacyjne (nagromadzenie\nodwołań literackich, np. odniesienie do Cierpień młodego Wertera, które można\npowiązać z cierpieniami Wokulskiego) i powierzchowne odniesienia do programów\npozytywistycznych nie pogłębiają w sposób należyty głównego wywodu\n\nzadowalająca argumentacja\n\ndwa błędy rzeczowe.\n3. Kompozycja wypowiedzi\n3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w pracy zorganizowane\nproblemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej, jak i w zakresie\nstruktury akapitów.\n3b. Spójność wypowiedzi: 2 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny;\n1 zaburzenie spójności wynika z braku powiązania treści w akapicie.\n3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.\n254 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\n4. Język wypowiedzi\n4a. Poprawność językowa: 0 pkt - szeroki zakres środków językowych\n(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację tematu;\n19 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.\n4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - 1 błąd ortograficzny.\n4c. Poprawność interpunkcyjna: 0 pkt - praca zawiera 17 błędów interpunkcyjnych.\nŁącznie\n21 punktów\nPrzykład 3.\nBłędy\nrzeczowe,\nbłędy\nw kompozycji\nBłędy językowe\n(w tym\nstylistyczne),\nortograficzne\ni interpunkcyjne\nsp.\n01\n02\n03\n04\n05\n06\n07\n08\n09\n10\n11\n12\n13\n14\n15\n16\n17\n18\n19\n20\n21\n22\n23\n24\n25\nW życiu każdego człowieka przychodzi czas√ aby dokonać\nważnych wyborów. Decyzji tych jest do podjęcia bardzo wiele. Jedną\nz nich jest wybór postawy życiowej. W tym przypadku bitwa toczy się\npomiędzy trzeźwym racjonalizmem a niepoprawnym marzycielstwem.\nKażda z podjętych decyzji niesie ze sobą określone konsekwencje,\nczasami wpływające na życie człowieka pozytywnie, a niekiedy\nnegatywnie. Zawsze jednak należy liczyć się z tym, że niezależnie od\npodjętych działań, ich skutki wpłyną na nasz ludzki los, a także na\nrelacje z innymi ludźmi. Według mnie wybór postawy życiowej może\nalbo uczynić człowieka szczęśliwym, albo stać się źródłem jego\ncierpienia, jednak w przypadku relacji międzyludzkich zawsze\npowoduje zniszczenia.\nCzęsto pojawiające się w tekstach literackich cierpienie może mieć\nróżne przyczyny. Jednak chyba najczęściej wskazywanym powodem\nbólu jest miłość. Jaki wpływ ma zatem wybór postawy życiowej na\ncierpienie z powodu miłości? Odpowiedzi na to pytanie udziela\nBolesław Prus w powieści „Lalka”, przedstawiając postać Stanisława\nWokulskiego. Bohater jest reprezentantem obu postaw życiowych.\nTrzeźwym racjonalizmem cechuje się bowiem jako kupiec, który w celu\nzarobienia pieniędzy,x bierze udział w wojnie w Bułgarii, natomiast\nz drugiej strony stoi niepoprawny marzyciel, człowiek szaleńczo\nzakochany w Izabeli. Na przykładzie Stanisława Wokulskiego można\nstwierdzić, że ta część człowieka, którą reprezentuje niepoprawny\nmarzyciel√ jest skazana na cierpienie. ‿Izabela mimo licznych zalotów\nbohatera, cały czas go odrzuca, a nawet okazuje się, że wyśmiewa go√\n√ int.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\nx int.\njęz.\n√ int.\n√ int.\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 255\nrzecz.\nsp.\nsp.\nsp.\n26\n27\n28\n29\n30\n31\n32\n33\n34\n35\n36\n37\n38\n39\n40\n41\n42\n43\n44\n45\n46\n47\n48\n49\n50\n51\n52\n53\n54\n55\n56\n57\nużywając języka angielskiego, myśląc, że bohater go nie zna. Wybór\nzatem postawy niepoprawnego marzyciela jako życiowej postawy\nprzyniosło Wokulskiemu jedynie cierpienie i zawód. Jeśli chodzi\no relacje z ludźmi, te również się pogorszyły, o czym świadczy np.\nrozmowa z Rzeckim, podczas której przyjaciel krytycznie odnosi się do\nzachowania Stanisława.\nObie wyżej wymienione postawy można spotkać również\nw „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego. W tym przypadku niepoprawny\nmarzyciel - Seweryn Baryka√ zaznał dzięki swoim poglądom\nszczęścia, choć ucierpiały na tym jego relacje z ludźmi, natomiast jego\nsyn - Cezary√ będąc trzeźwym racjonalistom√ doświadczył cierpienia.\nMarzycielstwo Seweryna przejawia się w przedstawionym synowi\nw drodze do polski micie szklanych domów. Choć jest to propozycja\ncałkiem nierealna, wypełnia ostatnie chwile życia bohatera wielką\nradością i napawa entuzjazmem. Dopiero po śmierci ojca Cezary√\nkonfrontując mit z rzeczywistością√ nabiera innego spojrzenia na\nrodzica. Jest to zatem jedyny negatywny skutek - utrata szacunku syna\n- jaki dotknął Seweryna Barykę√ i to w dodatku po śmierci. Cezary\nnatomiast przyjął postawę racjonalisty√ co ilustruje m.in. scena\nkończąca powieść, w której bohater maszeruje obok robotników\npodczas protestu.‿ Trzeźwe spojrzenie Cezarego uświadomiło mu, że\nna rozwiązanie obecnych problemów Polski nie ma dobrego sposobu,\n‿a także przysporzyło mu wielu nieprzyjemnych sytuacji. Relacje\nmiędzyludzkie zostały natomiast zniszczone z oczywistych powodów -\nróżnicy poglądów między ludźmi.\nPodsumowując swoją wypowiedź, uważam, że wybór postawy\nżyciowej ma znaczny wpływ na losy człowieka√ gdyż decyduje o tym,\nczy będzie on szczęśliwy, czy też będzie cierpiał. Stanisław Wokulski√\nprzyjmując postawę marzyciela√ nie tylko skazał się na cierpienie√ ale\ni stracił swe atuty w oczach przyjaciela. Natomiast w przypadku\nSeweryna Baryki prezentowana postawa przyniosła bohaterowi\nszczęście i radość, ‿jednak Cezary odczuł wiele negatywów\nzwiązanych z wyborem swojej drogi. Choć więc wszyscy ludzie muszą\ndokonywać wyborów, można podjąć takie decyzje, które przyniosą\nczłowiekowi szczęście.\n/505 wyrazów/\njęz. jęz.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz.\njęz. jęz.\n√ int.\njęz.\n√ int. ort. √ int.\nort.\njęz. √ int.\n√ int. jęz.\njęz.\n√ int.\n√ int.\njęz.\njęz.\n√ int.\n√ int.\n√ int. √ int.\njęz.\njęz.\njęz. jęz.\n256 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023\n1. Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości\nspełnia formalne warunki:\n\nnie zawiera błędu kardynalnego\n\nznajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Lalki Bolesława Prusa)\n\nw całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu\n\njest wypowiedzią argumentacyjną.\n2. Kompetencje literackie i kulturowe: 8 pkt\n\nw pracy wykorzystano funkcjonalnie jeden utwór literacki (Lalkę Bolesława Prusa),\nanaliza relacji Wokulski - Łęcka pozwoliła na rzeczowe wnioskowanie dotyczące\nźródeł klęski bohatera, który uległ marzeniu, drugi utwór (Przedwiośnie Stefana\nŻeromskiego) wykorzystano częściowo funkcjonalnie (brak wyraźnych rozróżnień\nmiędzy\npostawami\nracjonalnymi\ni\nmarzycielstwem,\nzaburzenia\nspójności\nw formułowanym wnioskowaniu sprawią, że nie otrzymujemy klarownego wywodu\nargumentacyjnego w tej części wypowiedzi)\n\nnie wykorzystano funkcjonalnie kontekstów interpretacyjnych\n\npowierzchowna argumentacja\n\nbłąd rzeczowy.\n3. Kompozycja wypowiedzi\n3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w pracy zorganizowane\nproblemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej, jak i w zakresie\nstruktury akapitów.\n3b. Spójność wypowiedzi: 2 pkt - wywód w większości uporządkowany i spójny;\n4 zaburzenia spójności wynikających z braku powiązania treści w akapicie.\n3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.\n4. Język wypowiedzi\n4a. Poprawność językowa: 0 pkt - zadowalający zakres środków językowych\n(stosowna składnia, leksyka); 24 błędy językowe obniżają ostateczną ocenę\nwypowiedzi.\n4b. Poprawność ortograficzna: 1 pkt - 2 błędy ortograficzne.\n4c. Poprawność interpunkcyjna: 0 pkt - praca zawiera 15 błędów interpunkcyjnych.\nŁącznie\n16 punktów\nPrzykładowe zadania z rozwiązaniami 257","answer":null,"answer_text":null,"solution":null,"image":"img/informator-maturalny-jezyk-polski-2023-poziom-podstawowy/zad-Temat_4.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":247,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":null,"solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"Egzamin maturalny · Informator maturalny · 2023","subject_label":"egzamin-maturalny","category_label":"Informator maturalny","text_html":"<p>Temat 4. (0-35)<br>Trzeźwy racjonalista - niepoprawny marzyciel. Jak wybór postawy życiowej wpływa na<br>losy człowieka i jego relacje z innymi ludźmi?<br>W pracy odwołaj się do:<br><br>Lalki Bolesława Prusa<br><br>innego utworu literackiego (może to być również wiersz)<br><br>wybranych kontekstów.<br>Wymagania ogólne i szczegółowe<br>Wykaz wymagań ogólnych i szczegółowych, sprawdzanych w wypracowaniu, znajduje się na<br>s. 22.-23. Informatora.<br>Zasady oceniania<br>Opis zasad oceniania zadań otwartych rozszerzonej odpowiedzi (wypracowań) znajduje się<br>na s. 29.-42. Informatora.<br>Przykładowe ocenione rozwiązania<br>Przykład 1.<br>Błędy<br>rzeczowe,<br>błędy<br>w kompozycji<br>Błędy językowe<br>(w tym<br>stylistyczne),<br>ortograficzne<br>i interpunkcyjne<br>01<br>02<br>03<br>04<br>05<br>06<br>07<br>08<br>09<br>10<br>11<br>12<br>13<br>14<br>15<br>16<br>17<br>18<br>Literatura od wieków wyznaczała pewne wzorce, z których ludzie<br>mogli czerpać i według nich postępować. Szczególnie twórczość<br>średniowiecznych artystów, piszących swoje anonimy √ad maiorem Dei<br>gloriam√, stała się wyznacznikiem życiowych wzorców parenetycznych.<br>Wybór owej odpowiedniej życiowej postawy jest wyzwaniem dla<br>każdego człowieka, gdyż znacząco wpływa on na dalsze jego losy,<br>a także relacje z innymi ludźmi. To, jaką drogę wybrać, stanowi<br>odwieczny problem ludzkości, ponieważ każdy zdaje sobie sprawę<br>z możliwych konsekwencji swoich decyzji. Literatura, ze swą niezwykłą<br>mocą symulacji pewnych wyborów czy sposobów bycia, może stanowić<br>pomoc w ocenie i późniejszym wyborze konkretnych postaw. To właśnie<br>na kartach powieści możemy spotkać różnych bohaterów - od<br>trzeźwych racjonalistów po niepoprawnych marzycieli. To daje<br>czytelnikowi możliwość identyfikacji z postacią i wraz z nią zmierzenia<br>się z konsekwencjami poszczególnych decyzji.<br>Bolesław Prus w swej powieści pt. „Lalka” przedstawia Stanisława<br>Wokulskiego, człowieka niejednoznacznego, w którym stopiły się dwie<br>postawy - romantyka wierzącego w idealną miłość i racjonalnego<br>jęz.<br>√ int.<br>√ int.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>248 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>19<br>20<br>21<br>22<br>23<br>24<br>25<br>26<br>27<br>28<br>29<br>30<br>31<br>32<br>33<br>34<br>35<br>36<br>37<br>38<br>39<br>40<br>41<br>42<br>43<br>44<br>45<br>46<br>47<br>48<br>49<br>50<br>51<br>52<br>53<br>pozytywisty, pragnącego zmieniać świat. Główny bohater poświęca<br>całą swoją energię na zdobycie ukochanej Izabeli. Jako niepoprawny<br>marzyciel i romantyk, popada w swego rodzaju obsesję. W typowo<br>romantyczny sposób, podobnie jak Gustaw z IV części Dziadów,<br>idealizuje postać ukochanej, tworzy wyobrażenie kobiety-anioła,<br>pragnie zrobić wszystko, by ta wreszcie go doceniła i pokochała.<br>Wokulski przeżywa swego rodzaju Weltschmerz, czuje się osamotniony<br>i nierozumiany. Ten stan wzmaga obojętność Izabeli i wewnętrzne<br>rozdarcie bohatera. Wokulski szuka jednak przyczyny takiego<br>samopoczucia i oskarża literaturę, szczególnie poezję Mickiewicza,<br>o zbudowanie fałszywego obrazu miłości i świata. To zapewne dlatego<br>próbuje popełnić samobójstwo - rzuca się pod pociąg, gdyż, tak jak<br>prawdziwy romantyczny kochanek, nie jest w stanie znieść odrzucenia<br>i porażki. Z opresji ratuje go jednak dróżnik Wysocki, dając szansę na<br>nowe życie, ale szansy tej Wokulski nie potrafi wykorzystać. Nie<br>pomogą żadne racjonalne tłumaczenia przyjaciela Rzeckiego, wszystko<br>upadnie, sklep - wcześniej tak dobrze prosperujący, zostanie przejęty<br>przez Żyda, a wszelkie pozytywistyczne próby wprowadzania pracy<br>organicznej na grunt warszawski,x spoczną na niczym. Marzenia<br>Wokulskiego o szczęśliwej miłości doprowadziły bohatera do klęski,<br>a co więcej zniszczyły jego relacje z ludźmi.<br>Z równie trudnymi konsekwencjami wyboru musiał zmierzyć się<br>Mąż, czyli Hrabia Henryk z „Nie-Boskiej komedii” Zygmunta<br>Krasińskiego.<br>Jego<br>marzenie<br>o<br>byciu<br>wspaniałym<br>poetą,<br>doświadczającym wzniosłości√ stało się początkiem rodzinnego<br>dramatu. Bohater podążył za marą, za wyobrażeniem, aby szukać<br>prawdziwego natchnienia. Ten wybór skutkował obłędem żony<br>i kalectwem<br>syna.<br>Dar<br>poezji<br>stał<br>się<br>dla<br>niego<br>zarówno<br>błogosławieństwem, jak i przekleństwem. Mąż, jako niepoprawny<br>marzyciel, chciał odmienić swoje życie, chciał dotknąć absolutu i poczuć<br>się kimś wielkim. Nie zdawał sobie jednak sprawy, że to poezja wybiera<br>człowieka, a nie odwrotnie. Przekonanie o swojej wyjątkowości<br>doprowadziło do tragedii, przede wszystkim rodzinnej. Finalnie zmusiło<br>go też do zmierzenia się z krwawą rewolucją, obroną zamku Świętej<br>Trójcy, jak i całego feudalnego porządku.<br>(jęz.)<br>jęz.<br>xint. jęz.<br>√ int.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 249<br>54<br>55<br>56<br>57<br>58<br>59<br>60<br>61<br>62<br>63<br>64<br>65<br>66<br>67<br>68<br>69<br>70<br>71<br>72<br>73<br>74<br>75<br>76<br>77<br>78<br>79<br>80<br>81<br>82<br>83<br>84<br>85<br>86<br>87<br>88<br>89<br>Z pułapką fałszywej idei i zagrożeniem zachodniego racjonalizmu<br>musiał zmierzyć się bohater „Zbrodni i kary” Fiodora Dostojewskiego -<br>Rodion Raskolnikow. Jego ateizm i zaufanie wobec racjonalizmu<br>przyczyniły się do stworzenia teorii o ludziach zwykłych i niezwykłych.<br>Powyższa teoria popchnęła bohatera do popełnienia zbrodni, a tym<br>samym do przeprowadzenia testu, do której z tych grup należy.<br>Raskolnikow, chcąc sprawdzić siebie w roli Napoleona, postanawia<br>zabić Lichwiarkę. Bohater wierzy w słuszność tego czynu, twierdzi, że<br>to jednostkowe poświęcenie uratuje wiele istnień. Wydaje się, że<br>Raskolnikow broni siebie jako jednostki, w jego postawie odbija się<br>filozofia Maxa Stirnera - zwolennika skrajnego indywidualizmu, a także<br>poglądy Kanta, oddzielającego moralność od etyki. Raskolnikow nie<br>widzi moralnego zła w swoim czynie. Skrupulatnie sporządzony plan,x<br>komplikuje się w momencie, kiedy Raskolnikow jest zmuszony do<br>kolejnego zabójstwa - siostry Alony. Po tej niespodziewanej zbrodni<br>bohater popada w obłęd, dręczą go sny, ciało odmawia posłuszeństwa,<br>pojawia się gorączka i majaki. Wydaje mu się, że wszyscy już wiedzą,<br>że to on jest mordercą. Powoli zanikają wszelkie relacje z rodziną czy<br>przyjaciółmi. Jego psychologiczny portret obrazuje wewnętrzną klęskę.<br>Czyn, jakiego dokonał Rodion, zmienił jego los na zawsze. Bohater,<br>dzięki Soni, przyznaje się jednak do winy, rozumie, że musi przyjąć<br>cierpienie, aby się przez nie odkupić. Podczas pobytu na Syberii<br>zmartwychwstaje wewnętrznie i widzi nadzieję w przetrwaniu kolejnych<br>lat katorgi. Zaczyna rozumieć też, jak wielką miłością darzy Sonię<br>uosabiającą wiarę.<br>Dostojewski ukazuje czytelnikom pułapkę skrajnego racjonalizmu<br>i błąd w bezmyślnym podążaniu za ideą, z której może człowieka<br>uratować tylko wiara w Boga.<br>Każdy człowiek, stojąc przed wyborem swojej postawy√ ma pewne,<br>uzasadnione obawy. Bohaterowie literaccy ukazują jednak, że żadne<br>skrajności nie przynoszą pozytywnych efektów. Bycie jedynie<br>marzycielem może skończyć się niesamowitym zawodem miłosnym, jak<br>w przypadku Wokulskiego√ czy też zmuszeniem do podjęcia<br>nieodwracalnych kroków, jak w przypadku Męża z „Nie-Boskiej<br>komedii”. Natomiast skrajny racjonalizm, fałszywa idea również mogą<br>stać się powodem klęski, czego dowodem jest Raskolnikow. Każda<br>jęz.<br>jęz.<br>xint.<br>jęz.<br>√ int.<br>√ int.<br>250 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>90<br>91<br>92<br>decyzja, jaką człowiek musi podjąć, wiąże się z konsekwencjami,<br>dlatego tak ważne jest, by wybory kolejnych postaw analizować<br>i bilansować.<br>/782 wyrazy/</p>\n<ol><li>Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości</li></ol>\n<p>spełnia formalne warunki:<br><br>nie zawiera błędu kardynalnego<br><br>znajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Lalki Bolesława Prusa, Nie-<br>Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego oraz Zbrodni i kary Fiodora<br>Dostojewskiego)<br><br>w całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu<br><br>jest wypowiedzią argumentacyjną.</p>\n<ol><li>Kompetencje literackie i kulturowe: 16 pkt</li></ol>\n<p><br>utwory przywołane w wypowiedzi zostały w niej wykorzystane w pełni<br>funkcjonalnie; poddana analizie postawa Stanisława Wokulskiego pozwoliła na<br>ukazanie dwoistości natury bohatera i marzycielskie tendencje, które doprowadziły<br>do życiowej przegranej bohatera, także rzeczowa argumentacja dotycząca<br>postawy bohatera Nie-Boskiej komedii Zygmunta Krasińskiego stanowi dobre<br>uzasadnienie podjętej w wypracowaniu problematyki<br><br>funkcjonalnie wykorzystano konteksty interpretacyjne (historycznoliteracki -<br>odwołania do romantyzmu, filozoficzny - pogłębia interpretację postawy<br>Raskolnikowa)<br><br>bogata argumentacja<br><br>wypowiedź świadczy o erudycji zdającego.</p>\n<ol><li>Kompozycja wypowiedzi</li></ol>\n<p>3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w pracy zorganizowane<br>problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej, jak i w zakresie<br>struktury akapitów.<br>3b. Spójność wypowiedzi: 2 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny; 4<br>zaburzenia spójności wynikają z braku powiązania treści w akapicie i między akapitami.<br>3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.</p>\n<ol><li>Język wypowiedzi</li></ol>\n<p>4a. Poprawność językowa: 4 pkt - szeroki zakres środków językowych<br>(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację tematu;<br>9 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.<br>4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - praca bez błędów ortograficznych.<br>4c. Poprawność interpunkcyjna: 1 pkt - praca zawiera 7 błędów interpunkcyjnych.<br>Łącznie 29 punktów<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 251<br>Przykład 2.<br>Błędy<br>rzeczowe,<br>błędy<br>w kompozycji<br>Błędy językowe<br>(w tym<br>stylistyczne),<br>ortograficzne<br>i interpunkcyjne<br>rzecz.<br>01<br>02<br>03<br>04<br>05<br>06<br>07<br>08<br>09<br>10<br>11<br>12<br>13<br>14<br>15<br>16<br>17<br>18<br>19<br>20<br>21<br>22<br>23<br>24<br>25<br>26<br>27<br>28<br>29<br>30<br>31<br>32<br>Wybór postawy życiowej ma decydujący wpływ na dalsze losy<br>człowieka. W zależności od podjętej decyzji lub nieświadomego<br>podążania za głosem rozumu lub serca, kształtują się stosunki<br>międzyludzkie, postrzeganie świata i plany na przyszłość. Trzeźwy<br>racjonalista podąża za głosem rozsądku, nie podejmuje pochopnych<br>decyzji i stara się wszystko zaplanować, natomiast niepoprawny<br>marzyciel kieruje się sercem i pragnieniami, dzięki czemu stara się<br>osiągnąć dokładnie to√ o czym marzy.<br>Postawa życiowa w dużym stopniu wpływa na losy człowieka<br>i jego relacje z innymi ludźmi.<br>W „Lalce” Bolesława Prusa, główny bohater, Wokulski√ był<br>zarówno trzeźwym racjonalistą i niepoprawnym marzycielem. Żeniąc<br>się z Minclową√ postąpił zgodnie z rozsądkiem, dorobił się także<br>majątku w Bułgarii i rozwinął swoją działalność. Stał się mężczyzną<br>na wysokim stanowisku, ale kiedy poznał Izabelę, pojął, że jego<br>największym pragnieniem jest związek z panną Łęcką. Kobieta jednak<br>odrzucała jego miłość, bo nie był arystokratą. Izabela nie traktowała<br>go jak równego sobie, mimo,x że to Wokulski miał majątek.<br>Mężczyzna√ próbując spełnić marzenia,x o związku z Izabelą, zmienił<br>sposób swojego działania. Próbując osiągnąć swój cel, nie zważał na<br>konsekwencje. Dzięki umowie ze Szlangbaumem,x podniósł cenę<br>kamienicy i pozwolił√ by Łęcki więcej zarobił. Działał√ jak najlepiej<br>potrafił, dlatego moment, gdy usłyszał rozmowę Izabeli ze Starskim<br>w pociągu, w której kobieta zakładała, że nawet gdyby została żoną<br>Wokulskiego, zdradziłaby go, był przełomowy. Mężczyzna postanowił<br>zrezygnować z walki o miłość, nie potrafił poradzić sobie<br>z odrzuceniem i poniżeniem√ jakiego doświadczył. Nie wiemy<br>dokładnie, jak potoczyły się jego dalsze losy, ale niespełnione<br>marzenie zdefiniowało bieg jego życia.<br>Niepoprawnym marzycielem był także Werter z powieści J.W.<br>Goethego. Miłość do Lotty kreowała jego zachowanie i wpływała na<br>podejmowane decyzje. Werter√ po przyjeździe do Waldheim, odnalazł<br>√ int.<br>√ int.<br>jęz.<br>√ int.<br>jęz.<br>jęz. xint.<br>√ int. x int.<br>jęz.<br>jęz. x int.<br>√ int. √ int.<br>√ int.<br>jęz.<br>√ int.<br>252 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023<br>sp.<br>rzecz.<br>33<br>34<br>35<br>36<br>37<br>38<br>39<br>40<br>41<br>42<br>43<br>44<br>45<br>46<br>47<br>48<br>49<br>50<br>51<br>52<br>53<br>54<br>55<br>56<br>57<br>58<br>59<br>60<br>61<br>62<br>63<br>64<br>65<br>66<br>67<br>68<br>spokój i prawdziwą miłość. Zakochał się w Lotcie, podziwiał ją i kochał<br>w sposób platoniczny. Poznał także Alberta, jej narzeczonego<br>i przyszłego<br>męża,<br>polubił<br>go,<br>mimo,x<br>że<br>jego<br>obecność<br>uniemożliwiała codzienne spotkania z Lottą. Wyjechał, chcąc zmienić<br>otoczenie, jednak to nie odmieniło jego uczuć. Dowiedziawszy się<br>o ślubie ukochanej, wrócił do miasteczka i popełnił samobójstwo.<br>Został pochowany w stroju, w którym pierwszy raz zobaczył kobietę<br>swoich marzeń. Werter był z pewnością niepoprawnym marzycielem,<br>jego sposób działania był często spotykany w czasach romantyzmu,<br>kiedy tworzył Goethe. Zachowanie, podejmowane decyzje i walka<br>o marzenia sprawiły, że główny bohater nie mógł poradzić sobie<br>z otaczającą go samotnością i poczuciem braku sensu. Dla Wertera<br>miłość stanowiła najwyższy cel, marzenie, którego brak spełnienia<br>eliminował możliwość istnienia.<br>Trzeźwego racjonalistę opisuje natomiast Adam Mickiewicz<br>w „Romantyczności”. Ballada opowiada o Karusi, niepoprawnej<br>marzycielce, która widzi swojego zmarłego ukochanego. Według<br>starca, który patrzy przez szkiełko, oczami rozumu, jest to tylko<br>szaleństwo dziewczyny i niedorzeczność. Uważa, że to√ czego nie<br>można<br>sprawdzić√<br>nie<br>istnieje.<br>Postawa<br>mężczyzny<br>jest<br>charakterystyczna dla epoki oświecenia, gdy rozum był najwyższą<br>wartością. Podobną konwencję przedstawiali pozytywiści, którzy<br>posługiwali się mimetyzmem, czyli naśladowali rzeczywistość<br>i pochwalali utylitaryzm, użyteczność. Twierdzili, że racjonalizm<br>pozwoli odbudować się społeczeństwu, dlatego uważali pracę za<br>najwyższe dobro. ‿W „Ludziach Bezdomnych” Stefana Żeromskiego<br>główny bohater,x pracuje i szerzy idee pozytywistów, zatracając przy<br>tym wartości takie, jak miłość i rodzina. Praca i marzenie pomocy<br>ubogim staje się wartością nadrzędną. Dowodzi to temu, że bycie<br>niepoprawnym marzycielem zazwyczaj niszczy otaczających nas<br>ludzi i nas samych. Natomiast bycie trzeźwym racjonalistą za wszelką<br>cenę, jak na przykład Felicjan z „Moralności pani Dulskiej” Gabrieli<br>Zapolskiej, który praktycznie nie wypowiada swojego zdania w żadnej<br>sytuacji, tylko wykonuje polecenia i dostosowuje się do sytuacji,<br>sprawia, że żyje tylko kolejnymi zadaniami i nie może spełniać swoich<br>pragnień.<br>x int.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>√ int.<br>√ int.<br>jęz.<br>ort.<br>x int. jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 253<br>69<br>70<br>71<br>72<br>73<br>74<br>75<br>76<br>77<br>78<br>Moim zdaniem należy zachować rozsądek w podejmowanych<br>decyzjach, nie kierować się tylko marzeniami ani rozsądkiem. Warto<br>spełniać swoje marzenia, bo to pozwala zmienić nasz los i relacje<br>z innymi ludźmi. Spełnianie swoich pragnień umożliwia zdobywanie<br>doświadczenia, zmienia pogląd na świat i kreuje nową rzeczywistość,<br>natomiast podążanie za racjonalnymi decyzjami wpływa korzystnie na<br>stateczność i spokój w życiu człowieka. W podejmowaniu decyzji<br>o wyborze postawy życiowej należy pamiętać, że warto być zarówno<br>trzeźwym racjonalistą i niepoprawnym marzycielem, wybrać √aurea<br>mediocritas√ √ to znaczy złoty środek.<br>/655 wyrazów/<br>jęz. jęz.<br>(jęz.) √ int.<br>√ int. √ int.</p>\n<ol><li>Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości</li></ol>\n<p>spełnia formalne warunki:<br><br>nie zawiera błędu kardynalnego<br><br>znajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Lalki Bolesława Prusa)<br><br>w całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu<br><br>jest wypowiedzią argumentacyjną.</p>\n<ol><li>Kompetencje literackie i kulturowe: 12 pkt</li></ol>\n<p><br>utwory przywołane w wypowiedzi zostały w niej wykorzystane w pełni<br>funkcjonalnie, analiza postawy Stanisława Wokulskiego pozwoliła na ukazanie<br>zarówno racjonalnych przesłanek postępowania bohatera, jak i jego skłonności do<br>marzycielstwa, sposób poprowadzenia wywodu pozwolił na wnioskowanie w pełni<br>powiązane z problematyką wypowiedzi; analiza postawy Judyma stała się<br>podstawą do logicznych i rzeczowych wniosków, uzasadniających rozważana<br>problematykę<br><br>częściowo funkcjonalnie wykorzystano konteksty interpretacyjne (nagromadzenie<br>odwołań literackich, np. odniesienie do Cierpień młodego Wertera, które można<br>powiązać z cierpieniami Wokulskiego) i powierzchowne odniesienia do programów<br>pozytywistycznych nie pogłębiają w sposób należyty głównego wywodu<br><br>zadowalająca argumentacja<br><br>dwa błędy rzeczowe.</p>\n<ol><li>Kompozycja wypowiedzi</li></ol>\n<p>3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w pracy zorganizowane<br>problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej, jak i w zakresie<br>struktury akapitów.<br>3b. Spójność wypowiedzi: 2 pkt - wywód w całości uporządkowany i spójny;<br>1 zaburzenie spójności wynika z braku powiązania treści w akapicie.<br>3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.<br>254 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023</p>\n<ol><li>Język wypowiedzi</li></ol>\n<p>4a. Poprawność językowa: 0 pkt - szeroki zakres środków językowych<br>(zróżnicowana składnia, leksyka) umożliwiających pełną i swobodną realizację tematu;<br>19 błędów językowych obniża ostateczną ocenę wypowiedzi.<br>4b. Poprawność ortograficzna: 2 pkt - 1 błąd ortograficzny.<br>4c. Poprawność interpunkcyjna: 0 pkt - praca zawiera 17 błędów interpunkcyjnych.<br>Łącznie<br>21 punktów<br>Przykład 3.<br>Błędy<br>rzeczowe,<br>błędy<br>w kompozycji<br>Błędy językowe<br>(w tym<br>stylistyczne),<br>ortograficzne<br>i interpunkcyjne<br>sp.<br>01<br>02<br>03<br>04<br>05<br>06<br>07<br>08<br>09<br>10<br>11<br>12<br>13<br>14<br>15<br>16<br>17<br>18<br>19<br>20<br>21<br>22<br>23<br>24<br>25<br>W życiu każdego człowieka przychodzi czas√ aby dokonać<br>ważnych wyborów. Decyzji tych jest do podjęcia bardzo wiele. Jedną<br>z nich jest wybór postawy życiowej. W tym przypadku bitwa toczy się<br>pomiędzy trzeźwym racjonalizmem a niepoprawnym marzycielstwem.<br>Każda z podjętych decyzji niesie ze sobą określone konsekwencje,<br>czasami wpływające na życie człowieka pozytywnie, a niekiedy<br>negatywnie. Zawsze jednak należy liczyć się z tym, że niezależnie od<br>podjętych działań, ich skutki wpłyną na nasz ludzki los, a także na<br>relacje z innymi ludźmi. Według mnie wybór postawy życiowej może<br>albo uczynić człowieka szczęśliwym, albo stać się źródłem jego<br>cierpienia, jednak w przypadku relacji międzyludzkich zawsze<br>powoduje zniszczenia.<br>Często pojawiające się w tekstach literackich cierpienie może mieć<br>różne przyczyny. Jednak chyba najczęściej wskazywanym powodem<br>bólu jest miłość. Jaki wpływ ma zatem wybór postawy życiowej na<br>cierpienie z powodu miłości? Odpowiedzi na to pytanie udziela<br>Bolesław Prus w powieści „Lalka”, przedstawiając postać Stanisława<br>Wokulskiego. Bohater jest reprezentantem obu postaw życiowych.<br>Trzeźwym racjonalizmem cechuje się bowiem jako kupiec, który w celu<br>zarobienia pieniędzy,x bierze udział w wojnie w Bułgarii, natomiast<br>z drugiej strony stoi niepoprawny marzyciel, człowiek szaleńczo<br>zakochany w Izabeli. Na przykładzie Stanisława Wokulskiego można<br>stwierdzić, że ta część człowieka, którą reprezentuje niepoprawny<br>marzyciel√ jest skazana na cierpienie. ‿Izabela mimo licznych zalotów<br>bohatera, cały czas go odrzuca, a nawet okazuje się, że wyśmiewa go√<br>√ int.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>x int.<br>jęz.<br>√ int.<br>√ int.<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 255<br>rzecz.<br>sp.<br>sp.<br>sp.<br>26<br>27<br>28<br>29<br>30<br>31<br>32<br>33<br>34<br>35<br>36<br>37<br>38<br>39<br>40<br>41<br>42<br>43<br>44<br>45<br>46<br>47<br>48<br>49<br>50<br>51<br>52<br>53<br>54<br>55<br>56<br>57<br>używając języka angielskiego, myśląc, że bohater go nie zna. Wybór<br>zatem postawy niepoprawnego marzyciela jako życiowej postawy<br>przyniosło Wokulskiemu jedynie cierpienie i zawód. Jeśli chodzi<br>o relacje z ludźmi, te również się pogorszyły, o czym świadczy np.<br>rozmowa z Rzeckim, podczas której przyjaciel krytycznie odnosi się do<br>zachowania Stanisława.<br>Obie wyżej wymienione postawy można spotkać również<br>w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego. W tym przypadku niepoprawny<br>marzyciel - Seweryn Baryka√ zaznał dzięki swoim poglądom<br>szczęścia, choć ucierpiały na tym jego relacje z ludźmi, natomiast jego<br>syn - Cezary√ będąc trzeźwym racjonalistom√ doświadczył cierpienia.<br>Marzycielstwo Seweryna przejawia się w przedstawionym synowi<br>w drodze do polski micie szklanych domów. Choć jest to propozycja<br>całkiem nierealna, wypełnia ostatnie chwile życia bohatera wielką<br>radością i napawa entuzjazmem. Dopiero po śmierci ojca Cezary√<br>konfrontując mit z rzeczywistością√ nabiera innego spojrzenia na<br>rodzica. Jest to zatem jedyny negatywny skutek - utrata szacunku syna</p>\n<ul><li>jaki dotknął Seweryna Barykę√ i to w dodatku po śmierci. Cezary</li></ul>\n<p>natomiast przyjął postawę racjonalisty√ co ilustruje m.in. scena<br>kończąca powieść, w której bohater maszeruje obok robotników<br>podczas protestu.‿ Trzeźwe spojrzenie Cezarego uświadomiło mu, że<br>na rozwiązanie obecnych problemów Polski nie ma dobrego sposobu,<br>‿a także przysporzyło mu wielu nieprzyjemnych sytuacji. Relacje<br>międzyludzkie zostały natomiast zniszczone z oczywistych powodów -<br>różnicy poglądów między ludźmi.<br>Podsumowując swoją wypowiedź, uważam, że wybór postawy<br>życiowej ma znaczny wpływ na losy człowieka√ gdyż decyduje o tym,<br>czy będzie on szczęśliwy, czy też będzie cierpiał. Stanisław Wokulski√<br>przyjmując postawę marzyciela√ nie tylko skazał się na cierpienie√ ale<br>i stracił swe atuty w oczach przyjaciela. Natomiast w przypadku<br>Seweryna Baryki prezentowana postawa przyniosła bohaterowi<br>szczęście i radość, ‿jednak Cezary odczuł wiele negatywów<br>związanych z wyborem swojej drogi. Choć więc wszyscy ludzie muszą<br>dokonywać wyborów, można podjąć takie decyzje, które przyniosą<br>człowiekowi szczęście.<br>/505 wyrazów/<br>jęz. jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz. jęz.<br>√ int.<br>jęz.<br>√ int. ort. √ int.<br>ort.<br>jęz. √ int.<br>√ int. jęz.<br>jęz.<br>√ int.<br>√ int.<br>jęz.<br>jęz.<br>√ int.<br>√ int.<br>√ int. √ int.<br>jęz.<br>jęz.<br>jęz. jęz.<br>256 Informator o egzaminie maturalnym z języka polskiego od roku szkolnego 2022/2023</p>\n<ol><li>Spełnienie formalnych warunków polecenia: 1 pkt - wypracowanie w całości</li></ol>\n<p>spełnia formalne warunki:<br><br>nie zawiera błędu kardynalnego<br><br>znajduje się w nim odwołanie do lektury obowiązkowej (Lalki Bolesława Prusa)<br><br>w całości dotyczy problemu wskazanego w poleceniu<br><br>jest wypowiedzią argumentacyjną.</p>\n<ol><li>Kompetencje literackie i kulturowe: 8 pkt</li></ol>\n<p><br>w pracy wykorzystano funkcjonalnie jeden utwór literacki (Lalkę Bolesława Prusa),<br>analiza relacji Wokulski - Łęcka pozwoliła na rzeczowe wnioskowanie dotyczące<br>źródeł klęski bohatera, który uległ marzeniu, drugi utwór (Przedwiośnie Stefana<br>Żeromskiego) wykorzystano częściowo funkcjonalnie (brak wyraźnych rozróżnień<br>między<br>postawami<br>racjonalnymi<br>i<br>marzycielstwem,<br>zaburzenia<br>spójności<br>w formułowanym wnioskowaniu sprawią, że nie otrzymujemy klarownego wywodu<br>argumentacyjnego w tej części wypowiedzi)<br><br>nie wykorzystano funkcjonalnie kontekstów interpretacyjnych<br><br>powierzchowna argumentacja<br><br>błąd rzeczowy.</p>\n<ol><li>Kompozycja wypowiedzi</li></ol>\n<p>3a. Struktura wypowiedzi: 3 pkt - elementy treściowe zostały w pracy zorganizowane<br>problemowo; podział wypowiedzi poprawny zarówno w skali ogólnej, jak i w zakresie<br>struktury akapitów.<br>3b. Spójność wypowiedzi: 2 pkt - wywód w większości uporządkowany i spójny;<br>4 zaburzenia spójności wynikających z braku powiązania treści w akapicie.<br>3c. Styl wypowiedzi: 1 pkt - adekwatny do sytuacji komunikacyjnej, jednorodny.</p>\n<ol><li>Język wypowiedzi</li></ol>\n<p>4a. Poprawność językowa: 0 pkt - zadowalający zakres środków językowych<br>(stosowna składnia, leksyka); 24 błędy językowe obniżają ostateczną ocenę<br>wypowiedzi.<br>4b. Poprawność ortograficzna: 1 pkt - 2 błędy ortograficzne.<br>4c. Poprawność interpunkcyjna: 0 pkt - praca zawiera 15 błędów interpunkcyjnych.<br>Łącznie<br>16 punktów<br>Przykładowe zadania z rozwiązaniami 257</p>","solutions":[]}